Ik glimlachte.
— Waarom kijk je daarnaar?
Hij antwoordde niet meteen.
Toen zei hij:
— Ik mis haar soms zoals ze toen was.
Ik ging naast hem zitten.
— Ze is nog steeds jouw dochter.
Hij glimlachte zwak.
— Ik weet het.
Maar zijn blik bleef op de foto gericht.
Die nacht kon ik nauwelijks slapen.
De volgende ochtend besloot ik Lily niet meer te ondervragen.
Kinderen kunnen dingen anders interpreteren. Een vergeten naam hoefde niet meteen iets ernstigs te betekenen.
Toch bleef haar zin in mijn hoofd rondspoken.
“Zijn ogen.”
Rond tien uur gebeurde er iets dat mijn zorgen groter maakte.
Richard stond in de keuken en maakte koffie.
Lily kwam binnen.
Hij draaide zich om.
— Goedemorgen, Emma.
Lily verstijfde.
Ik zag het.
Richard ook.
Hij sloot zijn ogen.
— Sorry. Lily.
— Geeft niet, opa, zei ze.
Maar ze liep niet naar hem toe.
Richard keek naar mij.
— Ik weet niet wat er met me aan de hand is.
Die zin bleef tussen ons hangen.
— Wat bedoel je?
Hij zette zijn kopje neer.
— Soms word ik wakker en heb ik het gevoel dat ik iets vergeten ben.
— Wat dan?
— Dat weet ik juist niet.
Hij lachte nerveus.
— Misschien word ik gewoon oud.
Maar ik zag tranen in zijn ogen.
En voor het eerst voelde ik niet alleen bezorgdheid.
Ik voelde angst.
Die middag belde ik mijn dochter.
Ik vertelde haar niet alles.
Ik wilde haar niet onnodig laten schrikken.
Maar ik vroeg:
— Wanneer merkte je voor het eerst dat papa wat vergeetachtig werd?
Aan de andere kant bleef het stil.
Te lang.
— Mam…
— Wat?
— Ik wilde het jullie vertellen voordat we Lily kwamen ophalen.
Mijn maag trok samen.
— Wat wilde je vertellen?
— Papa is vorige maand bij de dokter geweest.
Ik stond meteen op.
— Waarom?
— Hij had een paar vreemde momenten.
— Wat voor momenten?
Mijn dochter zuchtte.
— Hij verdwaalde onderweg naar huis.
Ik voelde mijn hart sneller kloppen.
— Richard?
— Ja.
— Waarom heb je dat niet verteld?
— Omdat hij zelf zei dat het niets was.
Ik keek door het raam.
Richard zat buiten in de tuin.
Hij staarde naar de bloemen alsof hij niet wist waarom hij daar was.
— Heeft de dokter iets gevonden?
Mijn dochter antwoordde voorzichtig:
— Ze denken dat hij verder onderzocht moet worden.
Ik sloot mijn ogen.
Alles begon op zijn plaats te vallen.
De vergeten namen.
De lege blikken.
De momenten waarop hij midden in een zin stopte.
Maar toen gebeurde er iets wat ik niet kon verklaren.
Lily kwam naast me staan.
Ze keek naar Richard door het raam.
Toen pakte ze mijn hand.
— Oma…
— Ja?
— Dat bedoel ik niet.
Ik draaide me naar haar toe.
— Wat bedoel je?
Ze wees naar opa.
— Hij vergeet niet alleen namen.
Ik voelde een rilling over mijn rug.
— Wat doet hij dan?
Lily keek naar Richard.
— Hij doet soms alsof hij iets zoekt.
— Wat?
Ze schudde haar hoofd.
— Ik weet het niet.
Toen fluisterde ze:
— Maar elke keer gaat hij naar dezelfde plek.
Die avond wachtte ik tot Richard sliep.
Daarna liep ik zachtjes naar beneden.
Ik wist precies waar Lily naartoe had gewezen.
De oude werkkamer.
De deur stond op een kier.
Ik deed hem open.
Alles leek normaal.
Boeken.
Oude foto’s.
Een bureau.
Een kast.
Tot ik een lade opende.
Daarin lagen tientallen kleine briefjes.
Op elk briefje stond een datum.
MAANDAG — 08:30
DINSDAG — 14:15
DONDERDAG — 19:00
Ik pakte er één.
Er stond:
“Als ik weer naar de garage ga, stop me dan niet. Ik moet iets vinden.”
Mijn handen begonnen te trillen.
Ik opende het volgende.
“Ik heb Lily vandaag Emma genoemd. Dit wordt erger.”
Ik slikte.
Richard wist dus dat dit gebeurde.
Hij had het zelf opgeschreven.
Toen vond ik onderaan de lade een envelop.
Mijn naam stond erop.
VOOR MARGARET — ALS IK MIJN EIGEN HERINNERINGEN NIET MEER KAN VERTROUWEN.
Ik durfde hem nauwelijks open te maken.
Maar ik deed het.
Er zat één brief in.
De eerste regel liet mijn adem stokken:
“Lieve Margaret, als je dit leest, is de kans groot dat ik je al meerdere keren heb verteld dat ik iets kwijt ben. Maar wat ik zoek, is geen voorwerp.”
Ik las verder.
“Het is een herinnering.”
En toen stond er iets waardoor ik rechtop ging zitten.
“Vijftien jaar geleden gebeurde er iets met onze dochter. Zij weet niet dat ik het me herinner. Maar Lily heeft me vandaag aangekeken op precies dezelfde manier als zij toen deed.”
Ik stopte met lezen.
Vijftien jaar geleden.
Onze dochter was toen tweeëntwintig.
Wat was er gebeurd?
Plotseling hoorde ik achter me een zacht geluid.
Ik draaide me om.
Richard stond in de deuropening.
Hij keek niet boos.
Hij zag er alleen uitgeput uit.
— Je hebt de brief gevonden, zei hij.
Ik kon nauwelijks praten.
— Wat gebeurde er vijftien jaar geleden?
Hij keek naar de vloer.
Daarna naar mij.
— Ik was niet vergeten wie Lily was.
Zijn stem brak.
— Ik probeerde me te herinneren waarom haar moeder mij jarenlang niet meer over die ene nacht heeft verteld.
Ik deed een stap naar voren.
— Welke nacht?
Richard keek naa